Sitodruk na tkaninie - co warto o nim wiedzieć?

Jedną z najstarszych metod druku jest sitodruk, czyli – jak sama nazwa może wskazywać – druk za pomocą sita z siatką. Obecnie jest to jedna z najbardziej popularnych i najczęściej stosowanych technologii, która – pomimo upływu lat – wciąż nie wyszła z użycia. Co więc warto wiedzieć o tej technice?

Czym jest sitodruk?

Sitodruk to inaczej druk sitowy, czyli technika, która powstała w potrzebie do drukowania grafik na dużych płaszczyznach. Najważniejszym elementem w tej technologii jest sito. Pozwala ono stworzyć dowolny wzór, a następnie przenieść go na tkaninę albo materiał drukarski. Siatki wykorzystywane do druku posiadają oczka o stosunkowo małej średnicy, dzięki czemu farba jest precyzyjnie przepuszcza, a odbitki charakteryzują się najwyższą jakością. Sitodruk polega na nałożeniu wspomnianej wcześniej siatki na tkaninę, na którą będzie nakładany druk. Siatka ta pełni pewnego rodzaju rolę szablonu, który wykonuje się w taki sposób, aby była możliwość zakryć miejsca niezadrukowane. W ten sposób farba przenika przez części niezakryte, a następnie tworzy odbitkę. Istnieje kilka sposobów blokowania otworów. Wszystko po to, aby farba nie przenikała na miejsca niepożądane. Metody te są uzależnione przede wszystkim od rodzaju farby, materiału, na którym powstanie odbitka oraz od gęstości sita i jego oczek. Najczęściej spotykaną jest po prostu powlekanie siatki specjalną, światłoczułą emulsją. Jest ona naświetlania i wywoływania – później elementy nieutrwalone są wypłukiwane. Szablon w ten sposób jest gotowy do druku.

Zastosowanie sitodruku na tkaninie

Sitodruk jest metod drukowania, która znajduje swoje zastosowanie w głównej mierze w przypadku bardzo dużych powierzchni. Coraz częściej jednak technikę tę można spotkać przy drukowaniu niewielkich tkanin. Bardzo często nanosi się wzory między innymi na kartony, tkaniny, folię, plastik, metal, drewno, papiery różnego rodzaju i tym podobne. To niezwykle trwała technika nadruku na odzież i nie tylko. Często jest mylony z tak zwanymi prasowankami. Jego trwałość jest jednak o wiele większa. Sam proces pozwala na stworzenie jednolitej całości o najwyższej jakości barwach oraz odporności zarówno na pranie, jak i ścieranie oraz promieniowanie słoneczne. Ciekawe jest również to, że sitodruk stosuje się na wyrobach włókienniczych oraz w przypadku grafik artystycznych oraz użytkowych. W pierwszym wypadku nazywany jest on filmodrukiem, a w drugim – serigrafią. Oprócz tego, jest wykorzystywany w mikroelektronice do tworzenia układów scalonych.

Zalety sitodruku

Z całą pewnością jedną z zalet sitodruku jest jego szerokie zastosowanie. To technika niezwykle uniwersalna, można ją stosować na różnych materiałach, diametralnie się od siebie różniących. Oprócz tego, sitodruk na tkaninie charakteryzuje się trwałością – zastosowane farby są bardzo wytrzymałe i odporne na wilgoć, promieniowanie UV, uszkodzenia mechaniczne oraz pranie. Jako że sitodruk stosuje dużą ilość farb, istnieje możliwość uzyskania wyrazistych i nasyconych barw. Plusem jest również to, że jest to jedna z najtańszych technik dostępnych na rynku. Dotyczy to zarówno pojedynczych egzemplarzy, jak również i całych serii.

Wady sitodruku

Sitodruk ma również jednak swoje wady. Jedną z nich jest wysoki koszt wejścia związany z przygotowaniem drogich matryc. Oprócz tego, każdy kolor wymaga przygotowania osobnych matryc, a ilość kolorów jest ograniczona. Ponadto, sitodruk jest opłacalny przede wszystkim przy dużych nakładach, ponieważ im więcej produktów do druku, tym niższa jest cena jednostkowa pojedynczych egzemplarzy. Istotne jest także to, że nie ma możliwości wykonania wydruku próbnego. Na sitodruk warto zdecydować się przede wszystkim, jeśli chcemy wydrukować co najmniej tysiąc metrów bieżących.

Różne rodzaje sitodruku

Sitodruk wyróżnia kilka rodzajów. Jednym z nich jest sitodruk płaski, najczęściej wykorzystywany do nadruków gotowych, a także na przedmiotach już uszytych, na przykład torbach albo koszulkach. Sitodruk rotacyjny spotykany jest przy zadrukowywaniu całych wałków materiałów. Koszt użycia tej metody jest dość duży, dlatego głównie używa się go przy drukowaniu większej ilości produktów. Ostatnim rodzajem jest sitodruk rzemieślniczy. To metoda powszechna wśród artystów, którzy drukuję sitodrukiem ręcznie, za pomocą robotów domowej konstrukcji.

Jak wygląda proces sitodruku na tkaninie?

Sam proces sitodruku nie jest zbyt skomplikowany. Wydruk jest tworzony przez przetłaczane farby na podłoże. Maszyny pozwalają też na druk na zakrzywionych powierzchniach. Podczas drukowania przy użyciu maszyny płaskiej, farba drukowa jest rozprowadzana na całej powierzchni nałożonej siatki oraz przeciskana przez wolne oczka, bezpośrednio na materiał docelowy. Warto pamiętać, że prędkość liniowa obracanego przedmiotu oraz prędkość przesuwu sita powinny być bardzo podobne. Pozwala to na dokładne przeniesienie projektu na zadrukowywany przedmiot. Niektóre, starsze maszyny realizują nadruk za pomocą zębatki i koła zębatego. Nowocześniejsze wykorzystują serwonapędy.